Kısa Boy nasıl uzatırım, Kısa Boylu olanlar risk taşıyor, Uzun b

Kisa Boy nasil uzatirim, Kisa Boylu olanlar risk tasiyor, Uzun boylu olmak icin ne yapmaliyim

 

Ortopedi ve Travmatoloji Uzmani Doc. Dr. Muharrem Inan, normalden kisa boylu olan kisiler icin yeni gelistirilen bir yontemi acikladi.Tip dunyasinda her gecen gun sevindirici bir gelismeye tanik olabiliyoruz. Kok hucre sayesinde gorme yetenegini kaybetmis kisiler yeniden gorebiliyor, dirsekten bir saniyede anjiyo yapilabiliyor ve artik kisa boylar da ‘kisa’ surede uzayabiliyor. Genetik basta olmak uzere cesitli nedenlerden olagandan kisa boylular icin artik yeni bir yontem var “motorize civi.” Yontem hakkinda Doc. Dr. Muharrem Inan’dan bilgi aldik. n Hangi durumlarda boy uzatma operasyonu gerceklestiriliyor? Boy uzatma operasyonu, cok kisa boylu olanlar, iki bacagi arasinda esitsizlik olup da topallayan kisiler icin uygulaniyor.

10 CM IÇIN 100 GUN

Boy uzatma operasyonu nasil yapiliyor?

eski uygulanan yontemde kemigin arasi acilip icine kemik dolduruluyordu. Daha sonraki yillarda kemik disindan konulan sistemlerle kemik yavas yavas uzatilarak boslugun kendiliginden dolmasi yontemi bulundu. Bu yontemin dezavantaji, her cm uzatma icin bir ile bir bucuk ay hastanin uzerinde disaridan tespit sisteminin tutulmasi, tedavi suresinin uzun olmasi ve yara izleri idi. Yaklasik 10 yil once uygulanmaya baslanan yeni yontemde ise disaridan olan sistemlerin suresini kisaltmak icin kemigin ortasina bir civi konuluyor ve disaridan kemige giren civiler ile kemik uzatiliyordu.

Bu yontemde her gun 1 mm. uzama soz konusu ve 10 cm uzatma icin sadece 100 gun hastanin disaridan tespit sistemlerini tasimasi gerekmektedir. Bu durumu rahatlatmak icin birkac yil once “Motorize civi ile uzatma”yontemi gelistirildi. Almanyaída gelistirilen bu yontemde ameliyatla kemik catlatilarak civi kemigin iligine yerlestiriliyor. Ameliyattan sonra hastanin eline bir kumanda veriyorsunuz ve ne yapmasi gerektigini anlatiyorsunuz. Hasta kendi kendine oraya basarak civinin uzamasini sagliyor. siz uzatmayi bitirdiginizde kemik zaten kendiliginden olusuyor.

HIÇ BELLI OLMUYOR

Bu donemde kisi gundelik hayatina devam edebiliyor mu?

Kemik sertlesene kadar tam yuk verilmemesine onem veriyoruz ancak yurumesine izin veriyoruz. Kemiklesme olunca da civiyi cikartiyoruz ve hasta hayatina devam ediyor.

Bu yontemin avantaji nedir?

Bu yontem, daha oncekilere gore daha az komplikasyonu olan bir uygulama. ayrica estetik amacli dusundugunuz zaman da digerlerinden daha avantajli; cunku disaridan hicbir sey belli olmuyor.

Her hastaya uygulanabiliyor mu?

Her hastaya uygulayamiyoruz. Oncelikle hastanin kemik capinin uygulamanin yapilabilecegi kadar genis olmasi lazim. biz karar vermeden once hastanin kemik durumuyla ilgili raporu Almanya’ya yolluyoruz orada kisiye ozel civi uretiliyor. Çocuklar disindaki kisilere uygulayabiliyoruz.

Boy kac santimden asagiysa bu operasyon yapilabilir?

bize basvuran iki grup var birincisi kendi istegiyle boyunu uzatmak isteyenler. Kisinin boyu 1.90 olabilir ama 2 metre olmak istiyordur. Tibbi olarak bir gerekliligi yok ama psikolojik olarak kisi kendini kisa hissettigi icin Estetik boy uzatma denen bu yontemi talep eder. Boyle bir durumda sonradan sikinti olmasin diye kisiyi oncelikle psikolojik durumuyla ilgili baska birimlere gonderiyoruz… Ikinci grupta ise boyu gercekten kisa olanlar geliyor. biz kadinlarda 1.45, erkeklerde ise 1.55’in altinda olanlari kisa boylu olarak tanimliyoruz. Ozellikle cucelik dedigimiz grupta boy 1.10 cm ile 140 cm arasinda olmaktadir. Bu gruptaki insanlar gundelik hayatlarinda otobuse binmek, tuvalete oturmak gibi eylemlerde bile zorlanirlar. Burada tibbi zorunluluk soz konusudur. bizim hedefimiz kisiyi 1.50 cm’ye ulastirmaktir.

Binlerce yil onceki atalarimizla yapisal anlamda en onemli farkliliklarimizin basinda boy geliyor. Yuzbin yil onceki atalarimizin boyuyla gunumuzdeki insanin boyu arasinda en az 30 cm fark var. Oyle gorunuyorki her yeni neslin boyu bir oncekine gore biraz daha uzuyor. ABD’de yayinlanan bir rapora gore 1960′lara gore insan boy artisinda yaklasik 2cm’lik artis var. Zaman icerisinde meydana gelen bu uzamanin nedeninin yalnizca rastlantisal bir gelisme yada ortama uyum saglamak olmadigi dusunuluyor. Gelisen toplumlarin yeme aliskanliklarindaki degisiklikler, daha cok cesitli gidanin, saglikli ve bilincli tuketilmesinin boy uzamasindaki onemli etkenlerden birisi olabilecegi belirtiliyor. Yapisal ozellikler, genlerin yapisindaki degisikliklerle, sonraki kusaklara aktariliyor. Bu nedenle kisinin boyunu belirleyen en onemli etken genetik sifre.

Kisinin ileride ulasacagi boy, anne ve babasinin boyuyla orantili. bir cocugun ulasacagi nihai eriskin boyu, anne ve babanin boyuna gore hesaplamak mumkun. Nasil mi ?

ÇOCUGUNUZ BUYUYUNCE BOYU NE KADAR OLACAK ?
bir erkek cocugun ileriki boyunu hesaplamak icin anne ve babanin boyu toplanip buna 13 ekleniyor ve cikan rakam ikiye bolunuyor. Bu formulle elde edilen rakam, erkek cocugun ileride ulasacagi nihai boy oluyor. Kiz cocugun eriskin boyunu hesaplamak icinse, anne ve babanin boylari toplamindan 13 cikartilip ikiye bolunuyor. Bu sekilde hesaplanan nihai boy, kisinin genetik boyu olarak kabul ediliyor ve ortalama 5cm farklilik gosteriyor. Yani, beslenme, spor ve tum saglikli yasam onerileri, genetik boyu 5-10 cm etkiliyor.
Bu durumda eriskin boyu 150cm olarak hesaplanan bir kisinin boyunun 170cm olmasi mumkun degil. Tabii bu tur hesaplamala, altta yatan bir hastalik yada hormon yetmezligi olmadigi durumlarda yani saglikli kisilerde gecerli. Boy kisaligi icin, buyume hormonu eksikligi gibi altta yatan bir sebep varsa, zamaninda yapilan bir tedavi sonrasi 20cm’nin uzerinde boy uzamasi saglanabiliyor.

BOY KISALIGININ EN ONEMLI sebebI
Kisinin nihai boyunu etkileyen en onemli etken genetik sifre olsa da, tum dunyada boy kisaliginin en onemli nedeni beslenme yetersizligi. Beslenmenin boy uzamasi uzerindeki etkileri, bilim adamlarinca yogunolarak arastiriliyor. Çocugun boyunun uzun yada kisa olmasinda anne babanin kalitsal etkilerinin yani sira, dogumdan ergenlik cagina kadar olan donemdeki beslenmenin etkisi oldukca onemli.

GIDALARIN BOY UZamaSINA ETKISI
Arastirmacilar, gidalarin boy uzerindeki etkisinin anne karninda basladigini ifade ediyorlar. Annenin saglikli ve dengeli beslenmesi, alkol ve sigaradan uzak durmasi gerekiyor. Hamilelik sirasinda siki diyet uygulanmasi ve kilo vermek onerilmiyor. Asiri alinan kilolarda saglikli bir gebeligi tehlikeye sokuyor.

BASKETBOL GIBI SPORLAR BOYU UZATIR MI?
Boy uzamasinda duzenli yapilan, basketbol ve yuzme gibi sporlarin faydasi olduguna inaniliyor. ancak basketbol ya da voleybolun boyu uzattigina dair kesin bir veri bulunmuyor. Bazi arastirmacilar bu tur sporlarin boy uzerindeki etkisinin ikincil bir etki oldugu, yani kisinin genel sagligina yaptigi olumlu etkilerin sonucunda genel vucut gelisimini etkiledigi, bu neden boy uzamasina katkida bulundugunu soyluyor.

HALTER BOYU KISALTIR MI?

ancak tum spor turleri boyun uzamasina katkida bulunmuyor. Ornegin, halter, gures ve vucut gelistirme gibi kemik uclarindaki buyume plaklarina stres uygulayan sporlar boy uzamasini yavaslatabiliyor. ancak bu sporlarda uygulanan agirlik calismalarinin mi yoksa kullanilan “anabolik steroid” denen ilaclarin mi kemik uclarindaki buyume plaklarinin erken kapanmasina yol actigi kesin olarak ortaya konulmus degil.
Sonuc olarak dengeli beslenme ve duzenli spor, vucut gelisimini olumlu etkileyerek boy uzamasina da katkida bulunuyor. Sunu unutmamak gerekiyor kibu tur onlemler belirli bir yasa kadar etkili. Kizlar 14, erkekler 16 yasinda nihai eriskin boylarinin %96’sina ulasiyor. Boy uzamasi, iskeletin son halini almasi, yani kemik uclarindaki buyume plaklarinin kapanmasiyla, kizlarda 16, erkeklerde 18 yasinda buyuk olcude duruyor. Bu yaslardan sonra en fazla 1-2 cm’lik uzama goruluyor.

BOY UZATMAK IÇIN ILAÇ VAR MI?
Buyume hormonu disinda boy uzamasini saglaya vitamin ya da ilac yok. Boy kisaligina yol acan bazi hormon yetmezliklerinde ve hastaliklarda, testesteron ya da tiroid hormonu destegi gerekebiliyor. Bu nedenle boy kisaligina yol acan sebebin bulunmasi, boyu uzatmak icin atilmasi gereken en onemli adim. Buyume hormonu eksikliginde uygulanan tedaviyle istenilen buyume hizina ulasmak mumkun olabiliyor. Eger buyume hormonu normal degerlerdeyse yani hormon eksikligi yoksa yine hormon takviyesiyle 5-6cm’lik uzama saglanabiliyor.
Herhangi bir nedene baglanamayan boy kisaliklarinda alinmasi gereken onlemler cocukluk caginda basliyor. ancak saglikli beslenme ve duzenli spor yapilmasina karsin bu kisiler genetik olarak belirlenmis boylarini en fazla 5-10cm asabiliyorlar. Yani bu kisler ne yaparsa yapsin daha fazla uzamalari mumkun degil. Kemik gelisimin tamamlandigi ergenlik bitiminden sonra ne yapilirsa yapilsin boyu 1-2 cm’den fazla uzatmak mumkun degil. Ameliyatla boy uzatmaksa sadece bazi dogustan olan orantisiz kol ve bacak kisaliklarinda uygulaniyor. Bu tur ameliyatlar oldukca zor ve riskli.

BOY UZATMA AMELIYATLARI
Çesitli dogussal anormalliklerde ya da kisinin gundelik hayatini devam ettiremeyecek kadar kisa boylu olan kisilerde ameliyatla boy uzatilabiliyor. Bu tur ameliyatlar tum vucuda degil, sadece kol ve bacak kemiklerine uygulaniyor. Eger omurga egriligine bagli boy kisaligi varsa, omurgayi duzeltmek suretiyle boy uzatilabiliyor. Bu tur omurga egriliklerinde tum omurga boyunca yerlestirilenmetal cubuklar sayesinde kisinin boyu 10-15cm uzatilabiliyor.
Gerek dogustan gerekse sonradan meydana gelen bacak ve kollardaki orantisiz kisaliklar kozmetik sorun olusturacagi gibi islevsel bozukluklara da yol aciyor. Bu durumlarda ameliyatla kol ya da bacak boyunu uzatmak mumkun. Uzatilmasi istenen kemigin her iki ucuna yerlestirilen metal civilerden ve bu civiler arasindaki metal baglantidan olusan bu yontem, kemigi adeta bir kafes gibi kapliyor. Kemigin her iki ucundaki civilerin arasindaki metal baglanti sayesinde civilerin birbirine olan mesafesi ayarlanabiliyor. Aradaki baglantiyi uzatarak civileri birbirinden uzaklastirmak mumkun. Çiviler metal ara baglanti sayesinde birbirinden uzaklastirildikca bagli bulunduklari kemik parcalarini da yavas yavas birbirinden ayiriyor. Kisa olan kemigin her iki ucu birbirinden uzaklastikca aradaki bosluk yeni kemik dokusuyla doluyor. Aradaki kemik dokusunun olusumuna zaman kazandirmak icin kemikler birbirinden cok yavas uzaklastiriliyor. Saglikli kemik uzamasi icin, her iki kemik ucunun gunde 1mm’yi gecmeyecek sekilde birbirinden uzaklastirilmasi gerekiyor. Bu yontemle kemiklerde 15-20cm’ye varan uzama saglanabiliyor.
Bu tur kemik ve boy uzatma yontemleri, ancak zorunlu tibbi geeklilik hallerinde ortopedi uzmanlari tarafindan yapilabiliyor. Hormonal sebeplere bagli yada aileden gelen boy kisaliklarinda bu tur cerrahi yontemler onerilmiyor.
KayNAK: Bilimteknik Dergisi Kasim05

Kisa Boylu ile ilili Haberler

Kisa boylu olanlar dikkat!
Kisa boylularin, nufusun geneline oranla kronik akciger hastaligina yakalanma riskinin daha yuksek oldugu bildirildi.

Nottingham Universitesinin, 35 yas ustunde bir milyonu askin kisinin katilimiyla yaptigi arastirma, kronik obstruktif akciger hastaligina (KOAH) yakalanan kisilerin, ortalamadan 1,12 santimetre daha kisa oldugunu gosterdi.

Arastirmacilar, bu kisilerin boylarinin kisa olmasinin, yoksul bir aileden geldiklerinin “isareti” olabilecegini de belirttiler.

Sonuclari Journal of Epidemiology and Community Health dergisinde yayimlanan arastirma cercevesinde, 1 milyon 25 bin 662 kisinin saglik durumlariyla ilgili verilerin incelendigi, ozellikle 35 ila 49 yaslarindaki kisilerde boyla akciger hastaligi arasindaki iliskinin cok guclu oldugunun gozlendigi kaydedildi.

Arastirmada, kisinin yasi buyudukce, boyla akciger hastaligi arasindaki baglantinin kademeli olarak azaldigi goruldu.

Amfizem ve kronik bronsiti kapsayan bir hastalik grubu olan KOAH’in en sik gorulen ozelligi, akcigerlere giren ve akcigerlerden cikan havayi nefes darligina neden olacak derecede kisitlayabilmesidir.
Arastirmacilar, hastaligin daha cok yoksul ailelerden gelen, cocukken kotu beslenen, sigara icilen evlerde buyuyen ve kendileri de sigara icen kisilerde goruldugunu dusunuyorlar.

Yorum Yaz